Monika Chybowicz-Brożyńska

Monika Chybowicz-Brożyńska to polska scenarzystka filmowa i muzealniczka urodzona 4 grudnia 1957 roku w Łodzi. Od roku 1985 mieszka na ulicy Myśliwskiej 23, wcześniej mieszkała na ulicy Rabindranatha Tagore 3. Wychowywała się w rodzinie o korzeniach artystycznych. Jej ojciec był z wykształcenia polonistą, pracował zawodowo jako tłumacz języka niemieckiego i rosyjskiego. Posługiwał się także językiem angielskim i francuskim. Jej matka, z wykształcenia także polonistka, związana była z muzealnictwem, pracowała między innymi w Muzeum Sztuki oraz Muzeum Włókiennictwa w Łodzi. Znalazła także zatrudnienie w Wydziale Kultury Urzędu Miasta (wówczas Prezydium Rady Narodowej), kończąc karierę jako wicedyrektor Muzeum Włókiennictwa.
Chybowicz-Brożyńska w latach 1972-1976 uczęszczała do III Liceum im. Tadeusza Kościuszki w Łodzi. Po ukończeniu szkoły średniej, podjęła studia na kierunku kulturoznawstwo na Uniwersytecie Łódzkim, ze specjalizacją z filmu i teorii literatury, które ukończyła w 1980 roku. W tym samym roku rozpoczęła swoją karierę zawodową w Muzeum Historii Miasta Łodzi. Tam zdobyła doświadczenie związane z organizacją wystaw oraz zarządzaniem zasobami muzealnymi.
W 1982 roku wyszła za mąż za Krzysztofa Brożyńskiego, z którym była w związku do 1993 roku. Doczekała się z nim dwóch synów: Adama (urodzonego 8 stycznia 1985 roku) – lekarza – oraz Jana (urodzonego 23 maja 1989 roku) – socjologa. Chybowicz-Brożyńska pracowała w Muzeum Historii Miasta Łodzi do 1993 roku, następnie przeniosła się do Muzeum Kinematografii, z którym cały czas współpracuje, specjalizując się w obszarze animacji i dokumentu filmowego. W latach 80. XX wieku, już zafascynowana światem filmu, Chybowicz-Brożyńska zaczęła eksplorować branżę filmową. Jej pasja skupiała się przede wszystkim na animacji, co znalazło odzwierciedlenie w jej życiu, gdyż w tych latach jako wolny strzelec zaczęła współpracę z różnymi studiami, takimi jak Se-Ma-For, SFR w Bielsku-Białej, Telewizyjne Studio Filmów Animowanych w Poznaniu oraz Anima-Pol. W 1987 roku M. Chybowicz-Brożyńska związała się ze Studiem Małych Form Filmowych Se-Ma-For, kultowym studiem filmowym w Łodzi, w którym przez lata pracowała jako scenarzystka filmowa, współautorka tekstów piosenek oraz dialogów do realizacji takich jak Dwanaście miesięcy (2004, reż. Zbigniew Kotecki), Tajemnica kwiatu paproci (2004, reż. Tadeusz Wilkosz), Odlotowe wakacje (1999, reż. Marek Piestrak), Bąblandia (1991-1993, reż. Danuta Adamska) czy Kolory (1993-1994, reż. Krzysztof Kieślowski).
Chybowicz-Brożyńska nie była członkiem żadnych organizacji artystycznych ani filmowych, ale należała do Związku Autorów i Kompozytorów Scenicznych (ZAiKS). W Se-Ma-Forze pracowała do 1997 roku, jednak nigdy nie zajmowała tam określonego etatowego stanowiska. Współpracując z Muzeum Kinematografii jednocześnie była scenarzystką, także dla SMFF, i pracowała tam nad różnymi przedsięwzięciami. Miała doświadczenia z różnymi technikami animacji, w tym z lalkową, rysunkową, plastelinową i komputerową, a swoją pracą nad realizacją Dwanaście miesięcy oraz Kwiat paproci przyczyniła się do osiągnięcia przez te tytuły kilku nagród. W Studiu Małych Form Filmowych Se-Ma-For najczęściej współpracowała z Tadeuszem Wilkoszem, Zbigniewem Koteckim, Stanisławem Lenartowiczem oraz małżeństwem Strusów – Danutą Adamska-Strus oraz Eugeniuszem Strusem.
Nieformalne relacje między członkami studia, które narodziły się podczas pracy, stanowiły według niej ważny aspekt codziennego życia w Se-Ma-Forze. Twórcy filmów animowanych, pracujący intensywnie do późnych godzin nocnych, nawiązywali nie tylko relacje zawodowe, ale również bliższe więzi. M. Chybowicz-Brożyńska opowiada, że życie zawodowe i prywatne często się przenikały, a pracownicy studia stawali się niemal rodziną. Pracę w studiu ocenia jako ciekawą, opartą na bliskich kontaktach i zacieśnianiu więzi między pracownikami. Jej praca polegała na współpracy z wieloma twórcami animacji (zarówno polskimi jak i amerykańskimi), a sam proces powstawania filmów po klatkowych wspomina jako długi i wymagający intensywnej pracy. Twierdzi, że życie zawodowe i prywatne często się przenikały, co było wynikiem wielogodzinnej pracy i wspólnych działań pracowników poza studiem. Pamięta szczególnie, że to właśnie przy realizacji polskiej edycji Ulicy Sezamkowej (1996, reż. Paweł Łysak, Waldemar Modestowicz, Elżbieta Jeżewska) miała okazje poznać wielu twórców, z uwagi na założenia projektu, jakim było pokazanie różnych technik animacji w jednej realizacji. Chybowicz-Brożyńska mówi, że studio było samostanowiące i w gruncie rzeczy nie potrzebowało współproducentów, a polskie lalki i inne narzędzia tworzone na potrzeby animacji były bezkonkurencyjne. W swoich wypowiedziach najczęściej wypowiada się o S. Lenartowiczu, którego określa jako „mistrza rysunków w pałacyku na Bednarskiej”, posiadającego wyjątkowy dar stwarzania rodzinnej atmosfery w miejscu pracy. Niejednokrotnie wzmiankuje także o T. Wilkoszu, jako tego, który w okresie jej pracy najbardziej dbał o rozwój i utrzymanie jakości produkcji w studiu. Sama swoją pracę w Se-Ma-Forze wspomina pozytywnie, pomimo trudnego okresu dla animacji w końcówce lat 80. i latach 90., a więc w końcowym okresie działalności studia.
Z wypowiedzi Chybowicz-Brożyńskiej można wywnioskować, że lubiła pracę z ludźmi i była otwarta na współpracę, przez co pozostawała w dobrych relacjach z pracownikami przedsiębiorstwa. Zaznaczała także, że ma nadzieję, że prace, które stworzyła jako scenarzystka, zostaną jeszcze kiedyś zrealizowane.
Po upadku Studia, kontynuując swoją karierę jako muzealniczka, utrzymywała aktywne związki ze środowiskiem kulturowym i filmowym. Na przestrzeni lat pracowała m.in. jako kurator Festiwalu Mediów „Człowiek w Zagrożeniu” oraz recenzowała filmy, np. Eden Andrzeja Czeczota. Była także redaktorką książki Mistrz Karabasz i jego uczniowie (2010). Została wyróżniona złotym medalem "Za długoletnią Służbę" oraz odznaką Zasłużonego Działacza Kultury.
Pracując nad wystawami w Muzeum Kinematografii, organizując ekspozycje zbiorowe twórców Se-Ma-Fora oraz indywidualne wystawy, współtworzyła kulturową historię Łodzi. Pomimo przejścia z branży filmowej do muzealnictwa, nadal utrzymywała bliskie związki z twórcami animacji.
Warto zaznaczyć, że Chybowicz-Brożyńska miała również swój udział w seminariach związanych z muzealnictwem, konserwacją i zarządzaniem kulturą, nie były one jednak powiązane z Se-Ma-Forem. Często podróżowała w charakterze zawodowym na festiwale filmowe do Poznania, Zwierzyńca i Sandomierza. Współpracując z różnymi artystami, prywatnie przyjaciółmi jakimi byli dla niej Danuta Adamska-Strus i Eugeniusz Strus, Chybowicz-Brożyńska kontynuowała swoją pasję, która zaczęła się jeszcze w Se-Ma-Forze. Jej praca współscenarzystki do serialu Bąblandia czy filmu pełnometrażowego Tajemnica kwiatu paproci, stanowiły kontynuację wcześniejszych działań artystycznych i kulturalnych. Z kolei kontakt ze Zbigniewem Koteckim umożliwił jej produkcję filmu Dwanaście miesięcy.
Mimo zakończenia pracy dla studia Se-Ma-For, pozostała ona jego częścią. W Muzeum Kinematografii pracowała nad wystawami, zaliczającymi ekspozycje zbiorowe twórców Studia, jak i nad wystawami indywidualnymi Daniela Szczechury, Mariana Kiełbaszczaka czy Tadeusza Wilkosza, a także wystawami poświęconym jubileuszowi SMFF i innych, łódzkich studiów animacji.
Monika Chybowicz-Brożyńska poprzez swoją wielowątkową karierę, nie tylko wpisała się w historię polskiego kina i animacji, lecz także przyczyniła się do kształtowania kulturowego krajobrazu Łodzi. Jej praca w Se-Ma-Forze, Muzeum Kinematografii, gdzie nadal pracuje, a także w różnych innych kulturowych przedsięwzięciach stanowi inspirujący przykład dla kolejnych pokoleń, ukazując, jak różne dziedziny sztuki mogą się wzajemnie przenikać, tworząc unikatową mozaikę artystyczną i kulturową.


ur. 4.12.1957 w Łodzi

Muzealniczka, scenarzystka filmowa, autorka tekstów piosenek oraz dialogów

Wykształcenie:
Liceum im. Tadeusza Kościuszki w Łodzi (1972-1976)
Studia kulturoznawcze ze specjalizacją z filmu i teorii literatury na Uniwersytecie Łódzkim (1976-1980)

Zatrudnienie:
Muzeum Historii Miasta Łodzi (1980-1993), Muzealniczka
Muzeum Kinematografii (1993-obecnie), Muzealniczka – Animacja i dokument
Studio Małych Form Filmowych Se-Ma-For (1987-1997), Scenarzystka, Współautorka tekstów piosenek oraz dialogów