Zbigniew Żmudzki

Urodzony w Łodzi, pierwsze lata swojego życia spędził w Rąbieniu – wsi w województwie łódzkim. Jego rodzina pochodzi z Wołynia. Ojciec po wojnie dostał przydział gospodarstwa rolnego w Rąbieniu i pracował na roli razem z żoną. „Pochodzę z rodziny chłopskiej” – mówił o sobie Żmudzki. Z pobytem na wsi związane są także jego wspomnienia z wakacji okresu dzieciństwa i lat nastoletnich; spędzał je pomagając rodzicom na roli.
W latach 1963-1967 Żmudzki uczęszczał do XXX Liceum Ogólnokształcącego w Łodzi. Rok później rozpoczął studia na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym w tym samym mieście. Studiował i ukończył Ekonomię (w wywiadzie pada nazwa „ekonomika”) Przemysłu (1972 rok). Planował zdawać egzaminy do Szkoły Filmowej, natomiast uniemożliwiła mu to śmierć matki i konieczność zorganizowania pogrzebu. Podczas studiów pobierał stypendium ufundowane przez łódzki Stomil – zakład obuwniczy. Konsekwencją było to, że Żmudzki musiał przepracować w nim dwa lata po ukończeniu studiów na Uniwersytecie Łódzkim. Dopiero wówczas mógł zdawać do Szkoły Filmowej. Studia na PWSFiTV rozpoczął w 1974 roku na kierunku Organizacji Produkcji. Z okresu studiów wspomina zajęcia m.in. z Edwardem Zajičkiem, profesor Jolantą Lemann czy fotografię z Eugeniuszem Hanemanem.
Żmudzki ożenił się w roku 1980 i w związku małżeńskim pozostaje do dzisiaj. Jego żona była nauczycielką języka niemieckiego. Małżeństwo doczekało się dwóch córek – Anny (ur. 1981 rok) oraz Marty (ur. 1983 rok). Starsza córka nigdy nie była związana z branżą filmową – ukończyła ekonomię – natomiast młodsza przez jakiś czas pracowała przy filmie.
Kariera Żmudzkiego w branży filmowej rozpoczęła się w 1976 roku – dokładnie 1 sierpnia – od pracy jako asystent kierownika produkcji, a później jako kierownik planu przy filmie „Barwy ochronne" (1977, reż, Krzysztof Zanussi). Kolejne dwa lata przepracował w Warszawie u kierownika produkcji Tadeusza Drewno, a następnie razem z nim przeniósł się do Wrocławia. Ostatecznie osiadł w Łodzi u Leszka Szutenbacha i właśnie tam realizował swoje ostatnie filmy fabularne. Ostatnim filmem realizowanym przez Żmudzkiego dla WFF (Wytwórni Filmów Fabularnych) był „Szuler" („Cheat", 1992, reż. Adek Drabiński) w 1990 roku. Zbigniew Żmudzki spędził, pracując przy filmach fabularnych, łącznie kilkanaście lat (1976-1990). Pracował w kilku zespołach filmowych: „Torze”, „Perspektywie”, „Iluzjonie”. Najwięcej filmów zrealizował w „Torze”. Wspominał, że kierownicy produkcji nie byli ściśle związani z zespołami i mogli przechodzić z jednego do drugiego. Zdarzyło mu się nawet pracować z Ewą i Czesławem Petelskimi: „[…] to była niezła szkoła, bo Petelski był człowiekiem bardzo ostrym, bardzo ciężkim do współpracy” – wspominał w wywiadzie. Zbiegło się to w czasie z największym zaangażowaniem solidarnościowym Żmudzkiego. Był członkiem NSZZ „Solidarność”, należał też do Stowarzyszenia Filmowców Polskich. Nigdy nie należał do partii.
„No i okazało się, że na początku lat 90. tej pracy w Łodzi jest bardzo mało i miałem wtedy do wyboru albo zostać, albo przenieść się do Warszawy, albo szukać jakiejś innej pracy” – tak Żmudzki wspomina okoliczności początku swojej pracy w Studiu Filmowym Semafor. Choć jeszcze zanim to nastąpiło, przez rok (1992-1993) pracował jako szef produkcji WFF. Był rekomendowany na to stanowisko przez Helenę Nowicką, która w 1992 roku przeszła na emeryturę. W 1993 roku Rada Pracownicza i związki zawodowe Semafora wysunęły propozycję, czy Żmudzkiemu nie odpowiadałaby praca w animacji, w charakterze szefa produkcji lub dyrektora ds. produkcji. „Wie pan, jeśli panu odpowiadałaby praca w animacji, to ja nie mam nic przeciwko” – takie słowa dyrektora Wytwórni Filmów Fabularnych Piotra Holweka wspomina Żmudzki. W styczniu 1993 roku rozpoczął pracę w Semaforze. Pracował w tak zwanym „budynku dyrekcji”, w Łodzi przy ul. Pabianickiej. W momencie jego pobytu w Studio, przedsiębiorstwo dysponowało kadrami w postaci ponad 160 osób zatrudnionych na etatach.
Żmudzki wspomniał o wielu współpracownikach. Propozycja pracy miała wyjść od Sławomira Grabowskiego – pełniącego wówczas obowiązki dyrektora studia. Zdaniem Żmudzkiego „[…] film animowany jest takim rodzajem specyficznym i trzeba poznać tą technikę, a gdy przychodziłem do Semafora, to za bardzo tej technologii nie znałem”. Wspominał więc osoby, które pomagały mu się odnaleźć w nowym miejscu i zapoznały go z nieznaną wcześniej techniką – byli to między innymi Marian Kiełbaszczak, Stanisław Lenartowicz czy Ryszard Szymczak. Najserdeczniej wspomina Elżbietę Stankiewicz. „Ściągnąłem do pracy do Semafora Elżbietę Stankiewicz, kierowniczkę produkcji. […] potrzebowałem kierownika produkcji do Wydziału Zdjęć Lalkowych […] potrzebowałem kogoś nowego. I Ela Stankiewicz przyszła do nas i pracowała dosyć długo”. Jeśli chodzi o przyjaźnie, wymienia Antoniego Bańkowskiego czy Jadwigę Wendorff z Anima-Polu.
O atmosferze pracy wypowiadał się Żmudzki bardzo pozytywnie. Podobała mu się atmosfera w studiu. Wspominał, że pracujący w fabule często motywowani byli zyskiem, a „tutaj [w Semaforze – przyp. M.K.] ludzie byli tacy pokorni, jeśli chodzi o oddanie sztuce”. Odbywały się również imprezy integracyjne i bankiety związane z jubileuszami studia. Każdorazowo celebrowano także fakt ukończenia zdjęć do danego filmu. Z kolei podróże zagraniczne nie zdarzały się Żmudzkiemu często. Kilka razy wyjeżdżał do Rosji, gdzie był zapraszany. Raz udał się do Annecy na festiwal filmowy. Wziął tam udział w kursie dla producentów animacji w krajach postsowieckich.
Żmudzki posiada szeroką wiedzę nie tylko na temat funkcjonowania studia w okresie jego działalności, ale też w kwestii przyczyn i okoliczności jego upadku. Chętnie wypowiada się na ten temat, nie tylko w wywiadzie z Kingą Redlińską, ale też w rozmowie z Karoliną Warchoł dla „Gazety Wyborczej” (Warchoł 2015). Motyw trudności w produkcji na wolnym rynku pojawiał się również w rozmowach o późniejszej działalności, związanej już nie ze studiem, a ze spółką o tej samej nazwie. „W układzie wolnorynkowym każdy dba o jak najniższe koszty prowadzenia działalności. Dotyczy to też telewizji, zarówno prywatnych jak i publicznej. Zdecydowanie łatwiej i taniej jest kupić "na wagę" filmy od dystrybutorów […] niż zainwestować w nową produkcję” – mówił w 2013 roku Żmudzki (Wajdzik 2013).
Po upadku studia w 1999 roku Żmudzki został prezesem spółki Se-Ma-For Produkcja Filmowa, której był współzałożycielem. Pozostawał nim do 2015 roku. W latach 2008-2015 był również prezesem fundacji filmowej Se-Ma-For. W 2010 roku nowa wytwórnia zorganizowała festiwal filmowy na stulecie realizacji filmu animowanego techniką lalkową. W dniach 23-25 września 2010 w kinie Polonia można było obejrzeć realizacje lalkowe. „Organizujemy festiwal, żeby uczcić stulecie polskiej i światowej animacji […]. Mamy nadzieję, że uda nam się zwrócić uwagę na animację lalkową, która ma się dobrze i warto w nią inwestować” – mówił wówczas w rozmowie z Dominiką Kawczyńską (Kawczyńska 2010).
W kwestii nagród, niewątpliwie największym sukcesem zawodowym Żmudzkiego jest Oscar za najlepszą animację dla filmu „Piotruś i wilk" („Peter & the Wolf", 2006, reż. Suzie Templeton), którego był koproducentem. Film powstał we współpracy z Wielką Brytanią. Natomiast najwięcej nagród indywidualnych dostał za filmy „Niebieski pokój" (2014, reż. Tomasz Siwiński) oraz „Świteź" (2010, reż. Kamil Polak).

Narodowość: polska
Miejsce zamieszkania:
Rąbień (od urodzenia do ok. 18 r.ż.)
Łódź (18-23 r.ż.)
Rąbień (24-30 r.ż.)
Tomaszów Mazowiecki (30-32 r.ż.)
Łódź (32 r.ż. – obecnie)
Wykształcenie:
Szkoła Podstawowa w Rąbieniu (1956-1963)
XXX LO w Łodzi (1963-1967)
Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny (1968-1972)
PWSFiTviT – Organizacja Produkcji Filmowej (1974-1976)
Zatrudnienie: (branża filmowa)
Asystent kierownika produkcji (1976)
Kierownik planu (zespoły filmowe „Tor”, „Iluzjon”, „Perspektywa”) (1976-1977)
II Kierownik produkcji (zespoły filmowe „Tor”, „Iluzjon”, „Perspektywa”) (1978-1985)
Kierownik produkcji ((zespoły filmowe „Tor”, „Iluzjon”, „Perspektywa”) (1986-1991)
Szef produkcji w WFF w Łodzi (1992-1993)
Szef produkcji i wicedyrektor SF Semafor (1993-1999)
Prezes spółki, współzałożyciel, producent filmowy Se-Ma-For Produkcja Filmowa (1999-2015)
Prezes Fundacji Filmowej Se-Ma-For (2008-2015)